Video nasilja u Grčkoj koristi se za netačno predstavljanje protesta u Iranu

U opisu Eks posta od 10. januara 2026. piše: "1,5 miliona-1,85 miliona Iranaca je večeras u uličnim borbama! Ovo što se dešava u Iranu je REVOLUCIJA, a ne protesti! Revolucija se dešava u: - 512 lokacija - 180 gradova - 31 pokrajina". Post je podeljen više od 200 puta, a sadrži i video koji prikazuje ljude kako trče oko zapaljenih automobila i bacaju nešto na njih. 

Isti video, uz tvrdnju da prikazuje proteste u Iranu, širio se i na Fejsbuku, kao i na desetak drugih jezika, uključujući engleski, arapski, turski, kineski, francuski, portugalski, španski i poljski. U Grčkoj je video takođe pogrešno korišćen u informativnoj emisiji javnog servisa ERT kao ilustracija protesta u Iranu.

Image

Skrinšot netačnog posta sa Fejsbuka napravljen 21. januara 2026. Oznaku crvenom bojom je dodao AFP

U Iranu su zabeležena hapšenja nakon talasa protesta širom zemlje, koje je podstakao gnev javnosti zbog ekonomskih prilika i dugogodišnjeg nezadovoljstva. Demonstracije su naišle na nasilnu reakciju vlasti. Posmatrači su 16. januara 2025. godine saopštili da je protestni pokret u međuvremenu splasnuo, dok su informacije iz zemlje stizale samo povremeno zbog strogih ograničenja pristupa internetu.

Iranski državni mediji izvestili su o hiljadama hapšenja, uz tvrdnje da su privedeni bili uključeni u "terorističku operaciju" uz podršku stranih aktera. Organizacije za ljudska prava navode da je obračun doveo do velikog broja žrtava, iako je teško dobiti nezavisnu potvrdu tih navoda. Iranski zvanični mediji su 21. januara saopštili da je tokom protesta ubijeno 3.117 ljudi.

Gušenje protesta dodatno je produbilo međunarodnu izolaciju Irana, što je rezultiralo obustavom avionskih letova, sazivanjem hitne sednice Saveta Ujedinjenih nacija za ljudska prava i novim predlozima Evropske unije za pooštravanje ograničenja izvoza tehnologije.

Međutim, istraživanje AFP-a pokazuje da je video za koji se tvrdi da prikazuje protest u Iranu snimljen u novembru 2025. godine, kada su izbili neredi u grčkom gradu Solunu.

Neredi u Grčkoj 2025. godine

Obrnuta pretraga slika sa skrinšotovima kadrova iz videa dovela je do starijeg snimka na društvenim mrežama koji datira iz novembra 2025. godine. Najranija verzija videa koju je pronašao AFP objavljena je 1. novembra 2025. godine na TikToku. Snimak je postavljen na nalogu sa korisničkim imenom @tou_rio, bez ikakvog opisa. Video je boljeg kvaliteta od onih koji su kružili na srpskom jeziku, a dan kasnije objavljen je i na Instagram nalogu istog korisnika.

Kada je AFP kontaktirao taj nalog 15. novembra 2026. godine, korisnik je pojasnio da je "snimio video u Solunu 2. novembra u 00:11", po grčkom vremenu, što odgovara 23:11 po srednjoevropskom vremenu 1. novembra. "Bilo je to odmah posle Leksovog koncerta, blizu Kamare, ako se dobro sećam", dodao je. Na osnovu vremenskog pečata može se videti da je video prvi put objavljen na TikToku u 00:16 po lokalnom vremenu, svega nekoliko minuta nakon što korisnik tvrdi da je snimljen.

Grčki dnevni list Ta Nea objavio je isti video na svom nalogu na društvenim mrežama 2. novembra 2025. godine.

Image

Skrinšotovi videa sa naloga Ta Nea na društvenim mrežama (levo) i videa koji kruži internetom uz tvrdnju da prikazuje Iran napravljeni 21. januara 2026. Oznaku crvenom bojom je dodao AFP

"Incidenti sa Molotovljevim koktelima nakon završetka LEX-ovog koncerta na Kaftanzogliju", navodi se u opisu videa. "Grupa pojedinaca bacala je Molotovljeve koktele i suzavac u centru grada. Policija je uhapsila 18 osoba, a prijavljena je i šteta na automobilima i u okolini."

Daljom pretragom utvrđeno je da je više lokalnih medija objavilo snimke istog događaja i sa iste lokacije, ali iz drugog ugla (arhivirano ovde). U izveštajima se navodi da je oko 100 mladih izazvalo nerede nakon koncerta u centru Soluna. Napali su interventnu policiju ispred turskog konzulata u gradu.

Na osnovu tih informacija, AFP je utvrdio tačnu lokaciju na kojoj je video snimljen. Na snimcima se vide ista vrsta ograde, semafori i ugao ulice.

Image

Poređenje skrinšotova preuzetih iz videa koji kruži internetom (levo) i Gugl mapi iz ulične perspektive (Google Street View) napravljeno 14. januara 2026. Oznake crvenom bojom je dodao AFP

Obrnuta pretraga slika pokazala je i da se isti video širio sa drugim netačnim tvrdnjama. Korisnici su netačno tvrdili da prikazuje proteste u Sjedinjenim Američkim Državama, nakon smrtonosne pucnjave u kojoj su službenici Imigracione i carinske službe (ICE) 7. januara 2026. godine ubili jednu ženu, ili nasilje u novogodišnjoj noći u Nemačkoj ili "Zapadnoj Evropi".

AFP je i ranije pisao o dezinformacijama povezanim sa protestima u Iranu o čemu više možete čitati ovde.